آثار زیارت و نیاز های معنوی مسیر اربعین آیت الله مدنی بجستانی

قسمت اول ویژه برنامه مسیر بهشتی با کارشناسی آیت الله مدنی بجستانی و اجرای آقای گودرزی
-آثار زیارت
-آثار فردی زیارت
-آثار اجتماعی زیارت
-آثار معنوی زیارت
-زیارت اربعین هویت شیعه
- نیاز های معنوی زیارت


 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

ویژه برنامه مسیر بهشتی 20 05 1404 (قسمت اول)

عنوان: آثار زیارت و نیاز های معنوی مسیر اربعین

استاد: آیت الله مدنی بجستانی

مجری: آقای محمدرضا گودرزی

کلیدواژها:

مسیر بهشتی؛ اربعین؛ پیاده روی؛ زیارت؛ کربلا؛ زائر اربعین؛ آثار فردی زیارت؛ آثار اجتماعی زیارت؛ آثار معنوی زیارت؛ شفاعت؛ هویت شیعه؛ حق طلبی؛ زیارت اربعین؛ نیاز های معنوی؛ ثواب زیارت!

مجری:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِه‏ مُحَمَّد وَ عَجِّلْ فَرَجَهُم، صلی الله علیک یا ابا عبدالله، السَّلَامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلَى عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلَى أَوْلَادِ الْحُسَيْن‏ وَ عَلَى أَصْحَابِ الْحُسَيْنِ‏

با نام و یاد خدا، عرض سلام، ادب و ارادت خدمت شما بینندگان عزیز، همراهان گرامی شبکه جهانی حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) به ویژه برنامه مسیر بهشتی خیلی خوش امدید عزاداری‌هایتان و عرض ارادت‌هایتان محضر سید الشهدا(سلام الله علیه) قبول باشد.

فرا رسیدن ایام اربعین حسینی را خدمت شما بینندگان عزیز و گرامی تسلیت عرض می‌کنم همه شما عزیزانی که قریب به دو ماه آن چه که شایسته و بایسته بود به تمام و کمال به محضر سید الشهداء(سلام الله علیه) عرض ادب و عرض ارادت کردید، امیدواریم که امسال، سال آخر عمر ما نباشد و سال‌های سال زنده باشیم و بتوانیم در محضر سید الشهداء(سلام الله علیه) خدمت کنیم.

با برنامه مسیر بهشتی، مسیر عشق و دلدادگی با حضور کارشناس محترم، مهمان بسیار عزیز و ارجمند حضرت آیت الله مدنی بجستانی در خدمت شما بینندگان عزیز هستیم. امیدوارم برنامه ای که قرار است تقدیم شما بینندگان عزیز بشود مورد توجه تان قرار بگیرد و امیدوارم تا پایان برنامه همراه ما باشید.

جناب استاد سلام و عرض ادب و تسلیت عرض می‌کنم خیلی خوش آمدید.

آیت الله مدنی بجستانی:

بسم الله الرحمن الرحیم، بنده هم خدمت جنابعالی و همه عزیزان بزرگواری که از طریق این شبکه ما را مهمان دل‌های مهربان خودشان کرده اند و گوش و چشم شان را در اختیار گذاشتند تا با آیات و روایات اهل بیت ان شاء الله همه مان بهره مند بشویم سلام و عرض ارادت تقدیم می‌کنم.

این ایام را که ایام مصیبت بزرگ اهل بیت است تسلیت و تعزیت عرض می‌کنم، مصیبت شهادت اهل بیت(سلام الله علیهم) بسیار برای ما سنگین است اما آن چه پس از شهادت با اهل بیت انجام شد و آن مصیبت بزرگ اسارت است از یک جهت می‌توانیم بگوییم سنگینی او از خود شهادت هم بیشتر بود. بنابراین، این ایام را ایام عزا و حزن اهل بیت می‌دانیم و به یکایک شنوندگان و بینندگان عزیز مان تسلیت و تعزیت عرض می‌کنیم.

در آستانه زیارت اربعین حضرت ابا عبدالله الحسین(سلام الله علیه) هستیم، برای همه آرزوی توفیق مضاعف برای شرکت در این حماسه از دور و نزدیک آرزو می‌کنیم.

مجری:

بسیار عالی، جناب استاد خیلی ممنون از توضیحات و حضورتان. الحمدلله توفیق شده که امشب محضر حضرتعالی باشیم و ان شاء الله دقایقی که پیش رو داریم بهره ببریم و استفاده کنیم آ‌نچه که امروزها ما شاهدش هستیم، شاید حتی از قبل خیلی از عزیزان از اقصی نقاط کشور عزیزمان ایران و از اقصی نقاط دنیا راهی این مسیر می‌شوند و همراه با کاروان می‌شوند و پیاده روی را به عشق زیارت امام حسین(سلام الله علیه) شروع کرده اند. می‌خواهیم از حضرتعالی بشنویم آثار زیارت چه می‌تواند برای ما داشته باشد و یا چه چیزهای را دیدند که دوباره باز مشتاق هستند که از هرجایی است خودشان را به عشق زیارت به کربلای معلی برسانند

آیت الله مدنی بجستانی:

همان طور که جنابعالی اشاره کردید، زیارت یک نعمت ویژه خدای مهربان است در معارف اسلامی وارد شده حتی وهابیت که بسیار با زیارت مسلمین مخالفت می‌کنند و برای شان مانع تراشی می‌کنند و زیارت خالصانه آن‌ها را که نماد توحید است به شرک متهم می‌کنند آن‌ها هم در روایات شان منکر نیستند که پیامبر اکرم دستور به زیارت داد.

روایتی که یک قسمتش در خود تابلو نصب و نوشته شده روایت معروفی است که از جمله بیهقی در سنن از همسر پیامبر عایشه نقل می‌کند می‌گوید:

«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم كلما كان ليلتها من رسول الله صلى الله عليه وسلم يخرج من آخر الليل إلى البقيع فيقول السلام عليكم دار قوم مؤمنين وأتاكم ما توعدون غدا مؤجلون وإنا إن شاء الله بكم لاحقون اللهم اغفر لأهل بقيع الغرقد رواه مسلم في الصحيح عن يحيى بن يحيى وغيره»

سنن البيهقي الكبرى؛ اسم المؤلف: أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر البيهقي الوفاة: 458، دار النشر: مكتبة دار الباز - مكة المكرمة - 1414 - 1994، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، ج4، ص78

عايشه همسر پیامبر نقل می‌کند هر شبی که پیامبر مهمان من بود آخر شب را پیامبر به طرف بقیع می‌رفتند و می‌فرمود: «السلام عليكم دار قوم مؤمنين ... اللهم اغفر لأهل بقيع الغرقد» این زیارت را همه قبول دارند.

در معارف شیعی هم فراوان داریم و ان شاء الله بعضی از آن را عرض خواهیم کرد؛ اما بهره مندی مسلمان‌ها از این نعمت مساوی نیست. من از بینندگان و شنوندگان عزیز خواهش می‌کنم خوب دقت کنند ما کسانی از مسلمین را داریم که خودشان را مسلمان می‌دانند ولی خدا این نعمت را نصیب آن‌ها نکرده است.

همان طور که مثلا فرض بفرمایید نعمت بینایی که یک نعمت الهی است همه بینایی یکسان ندارند بعضی‌ها از این نعمت محروم هستند نابینا به دنیا می‌آیند. بعضی‌ها کم بینا هستند. و کسانی که بینایی دارند تا آخر عمر از این نعمت بینایی نهایت استفاده را می‌کنند.

در نعمت زیارت هم ما این دسته بندی را داریم، من این خاطره تلخ از یادم نمی‌رود وقتی که امام جماعت مسجد النبی حذیفی از او نقل کردند که گفته من افتخار می‌کنم بیست سال است در مسجد النبی نماز می‌خوانم ولی یک سلام به پیامبر نداده ام! اگر این نقل درست باشد کما این که در خیلی از جاها نقل کرده اند این نهایت بی سعادتی یک فرد است که بیست سال کمتر یا بیشتر در مسجد النبی باشد و توفیق یک سلام به محضر حضرت خاتم الانبیاء را نداشته باشد.

مجری:

این عدم بینایی است که دل نابینا است.

آیت الله مدنی بجستانی:

این همان کور باطنی و قلب نابینا است بصیرت نیست بصر است ولی بصیرت نیست. بعضی‌ها هستند در ایام حج می‌بینیم مکه می‌آیند طواف می‌کنند عرفات، مشعر و منا می‌آیند ولی مدینه نمی‌آیند بواسطه این که گرفتاری‌های دنیوی و امثال این‌ها دارند مدینه نمی‌روند و بر می‌گردند.

بعضی مدینه می آیند پیامبر را زیارت می‌کنند ولی از زیارت بقیع محروم هستند. بعضی‌‌ها هستند دائم در زیارت هستند. بینندگان و شوندگان عزیز سعی کنیم از این دسته باشیم که هرکجا هستیم در حال زیارت باشیم. (خوشا آنان که دائم در نمازند) این دائم در نماز بودن به معنی دائم در سجده و رکوع بودن نیست. توجه قلبی به حضرت حق تعالی دارند. نسبت به اولیاء هم همین طور است.

مرحوم آیت الله مطهری خاطره ای را نقل می‌کنند می‌گویند یک سفر علامه طباطبایی استاد خودمان را با قطار مشهد بردیم، به خاطر سن بالا و وضعیت مزاجی برای شان سخت گذشت در مسیر خسته شدند وقتی مشهد رسیدیم در ایستگاه راه آهن من دست علامه طباطبایی را گرفتم کنار یکی از ستون‌ها گفتم بنشینید تا من اثاث‌ ها را بیاورم.

گفت رفتم اثاث‌ها را بیاورم برگشتم علامه طباطبایی ستون را در بغل گرفته می‌بوسد، من به ذهنم آمد که پیره مرد خسته راه است توجه ندارد الان کجا است فکر کرده حرم رفتیم و دارد ستون حرم را می‌بوسد. خدمت ایشان رسیدم و عرض کردم آقا ایستگاه راه آهن هستیم فرمود بله متوجه هستم ایستگاه راه آهن است ولی تمام این شهر بوسیدنی است در و دیوار مشهد بوسیدنی است. این هم یک زائر است که تمام در و دیوار شهر مشهد را حرم می‌بیند.

همین طور آیت الله شبیری زنجانی از یک شخصیت نقل می‌کرد که خیلی برای من زیبا بود می‌ٰفرمود خانواده این عالم بزرگوار گفتند ما دیدیم هر وقت خودش لیوان آب برداشت بخورد و یا ما به ایشان آب دادیم بخورد لیوان را دستش می‌گرفت یک روضه مختصر می خواند و یک اشک می‌ریخت و آب می‌خورد.

یعنی هر آب خوردن او، او را به خدای متعال نزدیک‌تر می‌کند قلب او را از محبت لبریز می‌کند. این‌ها کسانی هستند که دائم در زیارت هستند. و همین جا من عرض کنم در آستانه زیارت اربعین و این حماسه بین المللی که دارد خلق می‌شود ده میلیون، بیست میلیون، کمتر بیشتر آن‌جا حضور دارند طبیعتا خیلی از شوندگان و بینندگان عزیز و گرامی ما خواهر و برادر نگران هستند که ما نمی‌توانیم آن‌جا باشیم.

من این جا یک روایت را می‌خواهم بخوانم که قلب همه شما روشن و روشن‌تر بشود، ما هم می‌توانیم در این حماسه شریک باشیم و از زوار اربعین باشیم همراه و همدل با آن‌ها باشیم. حنان ابن سدیر خدمت امام صادق(سلام الله علیه) می‌رسد، روایت در کتاب کافی شریف جلد 4 صفحه 589 است.

حنان ابن سدیر پدرش هم از اصحاب امام صادق(سلام الله علیه) بود.

«مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ مِسْمَعٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَنَانٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(سلام الله علیه) يَا سَدِيرُ تَزُورُ قَبْرَ الْحُسَيْنِ ع فِي كُلِّ يَوْمٍ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لَا قَالَ فَمَا أَجْفَاكُمْ قَالَ فَتَزُورُونَهُ فِي كُلِّ جُمْعَةٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَتَزُورُونَهُ فِي كُلِّ شَهْرٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَتَزُورُونَهُ فِي كُلِّ سَنَةٍ قُلْتُ قَدْ يَكُونُ ذَلِكَ قَالَ يَا سَدِيرُ مَا أَجْفَاكُمْ لِلْحُسَيْنِ(سلام الله علیه) أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَلْفَيْ أَلْفِ مَلَكٍ شُعْثٌ غُبْرٌ يَبْكُونَ وَ يَزُورُونَ لَا يَفْتُرُونَ وَ مَا عَلَيْكَ يَا سَدِيرُ أَنْ تَزُورَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ ع فِي كُلِّ جُمْعَةٍ خَمْسَ مَرَّاتٍ وَ فِي كُلِّ يَوْمٍ مَرَّةً قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُ فَرَاسِخَ كَثِيرَةً فَقَالَ لِي اصْعَدْ فَوْقَ سَطْحِكَ ثُمَّ تَلْتَفِتُ يَمْنَةً وَ يَسْرَةً ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ انْحُ نَحْوَ الْقَبْرِ وَ تَقُولُ- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ تُكْتَبُ لَكَ زَوْرَةٌ وَ الزَّوْرَةُ حَجَّةٌ وَ عُمْرَةٌ قَالَ سَدِيرٌ فَرُبَّمَا فَعَلْتُ فِي الشَّهْرِ أَكْثَرَ مِنْ عِشْرِينَ مَرَّةً.»

الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ناشر: دار الكتب الاسلامیة، ج4، ص589، بَابُ فَضْلِ الْجِهَاد، ح8

ایشان می‌گوید خدمت امام صادق(سلام الله علیه) رسیدم امام صادق(سلام الله علیه) فرمود سدیر شما به زیارت قبر امام حسین در هر روز می‌روی؟ عرض کردم اقا جان هر روز نه، فرمود هر هفته چطور؟ عرض کردم نه، فرمود هر هفته نمی‌روی آیا هر ماه می‌روی؟ عرض کردم نه. فرمود هر سال چطور؟ عرض کردم گاهی ممکن است و گاهی ممکن نیست.

حضرت فرمود: «يَا سَدِيرُ مَا أَجْفَاكُمْ لِلْحُسَيْنِ(سلام الله علیه)» در مورد ابا عبدالله الحسین چقدر شما جفا کار هستید. بعد فرمود چه عیب دارد تو هر هفته پنج بار بلکه در هر روز یکبار امام حسین(سلام الله علیه) را زیارت کنی. عرض کردم اقا فاصله ما تا کربلا طولانی است نمی‌توانیم فرمود بالای پشت بام برو یک نگاه به دست راست و یک نگاه به دست چپ و بعد سرت را به آسمان بلند کن و به طرف قبر ابا عبدالله و بگو: «السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ» فرمود خداوند متعال هم یک زیارت برای تو می‌نویسد و هم ثواب یک حج هم ثواب یک عمره برای تو می‌نویسد.

سدیر می‌گوید من راهش را یاد گرفتم در هر ماه بیش از بیست بار حضرت ابا عبدالله را به این نحو زیارت می‌کردم. پس این اولین نکته بود ان شاء الله همه ما زائر اربعین باشیم چه ان‌های که توفیق دارند پیاده می‌روند و چه ما که قلب مان را در لابلای قدم‌های آن‌ها می‌گذاریم و از دور با همین نحوه حضرت ابا عبدالله الحسین(سلام الله علیه) را زیارت خواهیم کرد.

مطلبی که جنابعالی در مورد آثار زیارت اشاره کردید، من این اثار را یک جمع بندی کردم شاید بتوانیم بیش از بیست اثر فردی، اثر اجتماعی، آثار سیاسی برای امت اسلام و امثال این‌ها را فهرست کنیم. به اندازه که این برنامه ان شاء الله فرصت بدهد به بعضی از آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

اولین اثر در زیارت، قرب خدای متعال و قرب اولیاء الهی است ما زیارت را یکی از مقربات می‌دانیم همان طور که نماز ما را به خدا نزدیک می‌کند، روزه ما را به خدا نزدیک می‌کند و در نیت هم می‌گویم قربة الی الله، همه مان توجه داریم این قرب و این نزدیکی، نزدیکی مکانی نیست خدا مکان ندارد، ولی ما را به ساحت قدسی خداوند متعال نزدیک‌تر می‌کند و به ما فهم، بصیرت، نورانیت و معنویت می‌بخشد قطعا و یقینا یکی از مقربات هم زیارت اهل بیت(سلام الله علیهم اجمعین) است.

اگر بخواهیم این را خیلی ساده سازی کنیم به نحوی که به فرزندان کوچک مان هم بخواهیم بیان کنیم این طور می‌گوییم اگر بنده شما را دوست دارم فرزندان شما را هم به احترام شما دوست دارم. نزدیکان شما را هم به احترام شما احترام می‌گذارم. این‌ها مقربان درگاه الهی هستند حضرت خاتم الانبیاء افضل الناس است و اهل بیت او افضل الناس بعد رسول الله هستند کسی که خدا را دوست دارد این‌ها را هم دوست دارد کسی که پیامبر را دوست دارد فرزندان پیامبر را هم دوست دارد.

و دیدار آن‌ها موجب می‌شود این محبت و این قرب بیشتر بشود، دقت بفرمایید من این روایتی را از حضرت صادق(سلام الله علیه) بخوانم. روایت‌های اهل بیت(سلام الله علیهم) همان طور که خود آن‌ها نور هستند کلمات شان هم نور هستند. می‌فرماید:

«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(سلام الله علیه) قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَعَلَ مَلَائِكَةً مُوَكَّلِينَ بِقَبْرِ الْحُسَيْنِ(سلام الله علیه) فَإِذَا هَمَّ الرَّجُلُ بِزِيَارَتِهِ وَ اغْتَسَلَ نَادَى مُحَمَّدٌ ص يَا وَفْدَ اللَّهِ أَبْشِرُوا بِمُرَافَقَتِي فِي الْجَنَّةِ وَ ذَكَرَ الْحَدِيثَ.»

«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَعَلَ مَلَائِكَةً مُوَكَّلِينَ بِقَبْرِ الْحُسَيْنِ(سلام الله علیه)» خداوند تبارک و تعالی فرشته‌های را در کنار قبر حضرت ابا عبدالله الحسین(سلام الله علیه) مأمور کرده است. «فَإِذَا هَمَّ الرَّجُلُ بِزِيَارَتِهِ وَ اغْتَسَلَ» وقتی فردی قصد زیارت امام حسین را می‌کند و غسل زیارت می‌کند از جانب حضرت خاتم الانبیاء (صلی الله علیه واله وسلم) ندایی می‌رسد «نَادَى مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه واله وسلم) يَا وَفْدَ اللَّهِ أَبْشِرُوا بِمُرَافَقَتِي فِي الْجَنَّةِ» ای مهمانان خدا بشارت باد که شما رفقای من در بهشت هستید.

ما چه نعمتی را بالاتر از این داریم؟ چه بشارتی بالاتر از این داریم که ما با زیارت رفیق و همراه حضرت خاتم الانبیاء و اهل بیت بزرگوارش باشیم؟

این روایتی را که عرض کردم در کتاب شریف کامل الزیارات است که ابن قولویه از محدثین برجسته شیعه است این کتاب را نوشته است.

روایت دیگری از امام باقر(سلام الله علیه) نقل شده است.

«عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(سلام الله علیه) وَ [أَوْ] أَبَا جَعْفَرٍ(سلام الله علیه) يَقُولُ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ مَسْكَنُهُ الْجَنَّةَ وَ مَأْوَاهُ الْجَنَّةَ فَلَا يَدَعْ زِيَارَةَ الْمَظْلُومِ قُلْتُ مَنْ هُوَ قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ صَاحِبُ كَرْبَلَاءَ مَنْ أَتَاهُ شَوْقاً إِلَيْهِ وَ حُبّاً لِرَسُولِ اللَّهِ وَ حُبّاً لِفَاطِمَةَ وَ حُبّاً لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ص أَقْعَدَهُ اللَّهُ عَلَى مَوَائِدِ الْجَنَّةِ يَأْكُلُ مَعَهُمْ وَ النَّاسُ فِي الْحِسَابِ.»

كامل الزيارات؛ نویسنده: ابن قولويه، جعفر بن محمد، ناشر: دار المرتضوية، محقق/ مصحح: امینی، عبدالحسین، ص332، الباب الثامن و المائة نوادر الزيارات‏، ص137

«مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ مَسْكَنُهُ الْجَنَّةَ وَ مَأْوَاهُ الْجَنَّةَ فَلَا يَدَعْ زِيَارَةَ الْمَظْلُومِ» هرکس دوست دارد در بهشت ساکن باشد از زیارت مظلوم غفلت نکند. راوی که ابو بصیر است عرض کرد «قُلْتُ مَنْ هُوَ» آقا منظورتان از مظلوم چه است؟ فرمود «قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ صَاحِبُ كَرْبَلَاءَ» بعد فرمود «مَنْ أَتَاهُ شَوْقاً إِلَيْهِ وَ حُبّاً لِرَسُولِ اللَّهِ وَ حُبّاً لِفَاطِمَةَ وَ حُبّاً لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ (صلوات الله علیهم اجمعین) کسی که حبا به زیارت امام حسین برود به خاطر محبت پیامبر، محبت امیر المؤمنین و محبت فاطمه زهرا (سلام الله علیهم اجمعین) «أَقْعَدَهُ اللَّهُ عَلَى مَوَائِدِ الْجَنَّةِ» خدا او را سر سفره‌های بهشتی می‌نشاند «يَأْكُلُ مَعَهُمْ» با این اولیاء الهی از نعمت‌های الهی بهره مند می‌شود «وَ النَّاسُ فِي الْحِسَابِ.» هنوز مردم در حساب و در قیامت گیر هستند.

ما می‌دانیم که یک عالم به نام عالم برزخ داریم یک عالم داریم به نام عالم قیامت، که این چند هزار سال طول می‌کشد خدا می‌داند و یک عالم هم داریم عالم بهشت و جهنم می‌گوید هنوز مردم در حساب گیر هستند زوار امام حسین مهمان سفره رسول اکرم، امیر المؤمنین و فاطمه زهرا هستند. این یکی از برکات بسیار بزرگ معنوی زیارت است.

به یکی دیگر از آثار و برکات این زیارت معنوی اشاره می‌کنم و بعد سراغ بحث دیگر می‌رویم. و همچنان این را دنبال خواهیم کرد. روایات متعدد داریم که یکی از آثار و برکات زیارت ابا عبدالله پاک شدن از گناهان است. خدای مهربان از آن‌جای که رحمت واسعه دارد همه جور ما را می‌خواهد به بهشت دعوت کند. لذا فرمود اگر یک عمر گناه کردی و توبه کردی من می‌بخشم حتی کسی مثل حر ابن یزید ریاحی که تا ظهر عاشورا در لشکر یزید و جهنمی‌ها است صادقانه که می‌آید خداوند متعال توبه اش را می‌پذیرد.

گاهی خداوند بعضی از اعمال را موجب آمرزش قرار داده است، کسی که حج برود فرمود خداوند گناهانش را پاک می‌کند و به حاجی خطاب می‌رسد حج رفتی نامه اعمالت پاک شد سعی کن درست زندگی کنی.

مجری:

پاک می‌شود مثل که تازه از مادر متولد شده است.

آیت الله مدنی بجستانی:

بله. یکی از مواردی هم که خدای مهربان آن را وسیله برای آمرزش گناهان و اصلاح نفس ما قرار داده زیارت حضرت ابا عبدالله الحسین(سلام الله علیه) است. از امام صادق(سلام الله علیه) نقل شده است این تعبیر زیبا را دقت کنید.

«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (سلام الله علیه) قَالَ: إِنَّ زَائِرَ الْحُسَيْنِ جَعَلَ ذُنُوبَهُ جِسْراً بَابَ دَارِهِ ثُمَّ عَبَرَهَا كَمَا يُخَلِّفُ أَحَدُكُمُ الْجِسْرَ وَرَاءَهُ إِذَا عَبَرَ.»

كامل الزيارات؛ نویسنده: ابن قولويه، جعفر بن محمد، ناشر: دار المرتضوية، محقق/ مصحح: امینی، عبدالحسین، ص332، الباب الثامن و المائة نوادر الزيارات‏، ص153

زائر امام حسین(سلام الله علیه) وقتی که می‌رود گناهان او پل می‌شوند ایشان از این پل رد می‌شود همان طور که عابر از پل که رفت پل پشت سرش قرار می‌گیرد دیگر این گناهان پشت سر قرار می‌گیرند و از بین رفته اند او رو به امام حسین می‌رود در حالی که گناهی ندارد.

در روایت دیگری دارد همین تعبیری که جنابعالی گفتید که در مورد حج هم است در مورد زیارت امام حسین(سلام الله علیه) هم است.

«حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَصَمِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْكَانَ قَالَ: شَهِدْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(سلام الله علیه) وَ قَدْ أَتَاهُ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ فَسَأَلُوهُ عَنْ‏ إِتْيَانِ‏ قَبْرِ الْحُسَيْنِ‏(سلام الله علیه) وَ مَا فِيهِ مِنَ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ- مَنْ زَارَهُ يُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ ذُنُوبِهِ كَمَوْلُودٍ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ وَ شَيَّعَتْهُ الْمَلَائِكَةُ فِي مَسِيرِهِ فَرَفْرَفَتْ عَلَى رَأْسِهِ قَدْ صَفُّوا بِأَجْنِحَتِهِمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَ سَأَلَتِ الْمَلَائِكَةُ الْمَغْفِرَةَ لَهُ مِنْ رَبِّهِ وَ غَشِيَتْهُ الرَّحْمَةُ مِنْ أَعْنَانِ السَّمَاءِ وَ نَادَتْهُ الْمَلَائِكَةُ طِبْتَ وَ طَابَ مَنْ زُرْتَ وَ حُفِظَ فِي أَهْلِهِ.»

كامل الزيارات؛ نویسنده: ابن قولويه، جعفر بن محمد، ناشر: دار المرتضوية، محقق/ مصحح: امینی، عبدالحسین، ص332، الباب الثامن و المائة نوادر الزيارات‏، ص153

این روایت عبدالله ابن مسکان می‌گوید در محضر امام صادق(سلام الله علیه) بودم یک عده ای از خراسانی‌ها خدمت امام صادق آمدند خراسان وقتی که گفته می‌شد شامل چند کشور امروز می‌شده است از جمله مکان فعلی خراسان. خراسانی‌ها امدند «فَسَأَلُوهُ عَنْ‏ إِتْيَانِ‏ قَبْرِ الْحُسَيْنِ‏(سلام الله علیه) وَ مَا فِيهِ مِنَ الْفَضْلِ» عرض کردند اقا زیارت قبر امام حسین(سلام الله علیه) رفتن چه فضیلتی دارد؟ «قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي» امام صادق(سلام الله علیه) فرمود پدرم امام باقر از جدم امام زین العابدین و سید الساجدین نقل می‌کرد که امام سجاد «كَانَ يَقُولُ» کان یقول تفاوتش با یقول این است یقول ممکن است یکبار بگوید کان یقول دلالت بر استمرار دارد.

مکرر می‌فرمود «مَنْ زَارَهُ يُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ ذُنُوبِهِ كَمَوْلُودٍ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ» خداوند متعال زائر امام حسین را از گناهانش بیرون می‌برد چنان که فرزندی که از مادر تازه متولد شده است. ان شاء الله ما با هر سلامی که به امام حسین(سلام الله علیه) می‌دهیم احساس کنیم نامه اعمال پاک شد و مواظب باشیم بعد از این درست زندگی کنیم.

مجری:

خیلی ممنون حضرت استاد. با این فضائلی که فرمودید، از اثار زیارت که فرمودید شاید خیلی عظیم مردم هر ساله راه می‌افتند و به عشق زیارت دارند می‌روند شاید از فضائل و آثار زیارت خیلی هم در جریان نباشند اما آن عشق و محبت امام حسین چنان در دل شان نشسته که هر طوری است می‌خواهد خودشان را در این مسیر برسانند.

من فکر می‌کنم شاید آن آثار را اصلا نمی‌بینند و شاید اصلا به آن توجه هم ندارند اما خبر ندارند چقدر فضیلت دارد. اما مسیری که می‌خواهند بروند با امام حسین(سلام الله علیه) باشند در این مسیر پیاده روی باشند و با هر شرایط خودشان را می‌رسانند فکر می‌کن باز یک جایگاهی قطعا بالاتری خواهند داشت. به نظرم این دیدگاه خیلی متفاوت است.

آیت الله مدنی بجستانی:

بله، همان طور که گفتید شاید این تفصیل این آثار وبرکات را همه ندانند ما باید از این روایات استفاده کنیم و بفهمیم اما همه عاشقانه، شیفته در این مسیر حرکت می‌کنند و این ریشه دارد بد نیست قبل از این که بعضی از آثار دیگر را عرض کنم یک برگشتی داشتم به مطلبی که اول عرض کردم بهره مندی انسان‌ها از زیارت مختلف است ریشه این چه است؟ چرا بعضی‌ها بیست سال کنار قبر حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه واله وسلم) هستند توفیق یک سلام ندارند؟ چرا بعضی‌ها در مدینه هستند و شاید زیارت بقیع نروند؟ چرا بعضی‌ها هستند در اقصی نقاط عالم هستند دائم در حضور پیامبر و به یاد پیامبر و اهل بیت پیامبر هستند؟

ریشه این در روایات بیان شده است در ذیل آیه شریفه: (فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيهِمْ)

(رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيتِي بِوَادٍ غَيرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيقِيمُوا الصَّلَاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يشْكُرُونَ)

پروردگارا! من بعضي از فرزندانم را در سرزمين بي‌آب و علفي، در کنار خانه‌اي که حرم توست، ساکن ساختم تا نماز را برپا دارند؛ تو دلهاي گروهي از مردم را متوجه آنها ساز؛ و از ثمرات به آنها روزي ده؛ شايد آنان شکر تو را بجاي آورند!

سوره ابراهیم (14):‌آیه 37

وقتی که حضرت ابراهیم خلیل الرحمن کعبه را بنا می‌کند طبق بیان قرآن در سوره شریفه ابراهیم آیه 37 دعا می‌کند (رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيتِي بِوَادٍ غَيرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيقِيمُوا الصَّلَاةَ) خدایا من زن و بچه ام را در این بیابان بی زرع، کشت و درخت و گیاه مسکن دادم برای این که نماز اقامه بشود بعد دعا کرد (فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيهِمْ) خدایا قلب‌های من الناس، نگفت قلب‌های مردم این نکته ای است.

 (فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ) نه افئدة الناس، اگر افئدة الناس می‌گفت ترجمه اش این می‌شد خدایا قلب‌های مردم را به آن‌ها مایل کن، اما این طور نفرمود فرمود فاجعل افئدة من الناس، اصطلاحا مفسرین می‌گویند «من» برای تبعیض است خدایا قلب بعضی از مردم را متوجه آن‌ها کن، عاشق آن‌ها کن، شیفته آن‌ها کن، لذا بر اساس این دعای حضرت ابراهیم(سلام الله علیه) همه عاشق و شیفته نمی‌شوند همه این نعمت را نمی‌توانند داشته باشند. این یک جعل الهی است خداوند متعال این محبت را و عشق را و شیفتگی را و ساز و سوز را در قلب انسان‌ها قرار می‌دهد آن هم نه بر اساس بیهودگی و گتره و بی حساب نه، بلکه بر اساس عملکردها و بر اساس سابقه‌ها و بر اساس دعاها. به هر اندازه ای که این فرد شفاف شده در مسیر قرب الهی خالص شده خدا عشق را قرار می‌دهد.

بعضی‌ها که در این مسیر ناخالص هستند خدا این عشق را از آن‌ها گرفته در کنار دریا هستند ولی لب تشنه می‌میرند. و بعضی‌ها دور هستند و همیشه بهره مند هستند. ما روایت داریم این روایت در کافی شریف جلد 1 صفحه 392 است فضیل از امام باقر(سلام الله علیه) نقل می‌کند.

 

می‌گوید امام باقر(سلام الله علیه) نگاه کرد مردم داشتند طواف می‌کردند حضرت یک نکته ای مهمی را بیان فرمود. فرمود این طواف در جاهلیت هم بود قبل از اسلام هم می‌دانیم حج بود و طواف می‌کردند منتها با یک شیوه دیگر بود حضرت نکته ای مهم را یاد آوری کرد فرمود آن چه که به مردم دستور داده شده است این است که طواف کنند سپس به سراغ ما بیایند محبت و مودت خودشان را بر ما عرضه کنند.

کعبه یک سنگ نشانی است که ره گم نشود* حاجی احرام دیگر بند ببین یار کجاست.

ما باید به سراغ اهل بیت برویم تا حج را برای ما تبیین کنند و حقیقت حج را تبیین کنند. حقیقت توحید را تبیین کنند، حقیقت اسلام را تبیین کنند. بعد حضرت این آیه را خواندند: (فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيهِمْ)، این که حضرت ابراهیم هم بلافاصله می‌گوید خدایا خانه را بر افراشتیم حالا دل‌های مردم را متوجه ذریه ای من کن، سرش این است؛ پس بنابراین هرکسی که الان صدای ما را می‌شنود و تصویر ما را دارد و دوستان دیگر اگر در قلب تان احساس عشق به امام حسین و زیارت اربعین و زیارت اهل بیت کنید خدا را بر این نعمت بزرگ و عشقی که در درون شما نهاده شکر گزاری و سپاسگزاری کنید و بدانید یک جای یک کار خوبی کردید یا دعای پدر و مادری و یا یک گذشته ای خوبی داشتید مثلا کمک به مؤمنین قدم خیری برداشتید که خدا این عشق را نصیب تان کرده و ان شاء الله این عشق همیشه فزون باد.

مجری:

حاج اقای مدنی خیلی ممنون تنفسی داشته باشیم. بینندگان عزیز یک بخشی آماده است ملاحظه بفرمایید ان شاء الله مجدد بر می‌گردیم و با ادامه برنامه در خدمت تان هستیم.

(میان برنامه)

مجری:

سلام مجدد و از شما بینندگان عزیز شبکه جهانی حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) خیلی ممنونیم، با برنامه مسیر بهشتی در خدمت شما هستیم بخش اول برنامه تقدیم شما شد و امیدواریم و باز دعا می‌کنیم ان شاء الله عزاداری‌هایتان قبول باشد، خوشا به حال آن کسانی که واقعا در این مسیر بودند و هستند و با کاروان عشق و دلدادگی همراه هستند خوشا به سعادت تان خوشا به حال تان، توفیقی است و شاید یک وقت‌های در این مسیر و در این کاروان و در این پیاده روی ما یک چیزهای می‌بینیم که همان ها شاید برای ما بس باشد.

در این مسیر یک کرامات و یک چیزهای می‌بینیم که زن و مرد کوچک و بزرگ پیر و جوان با هر حالتی کسانی که در این مسیر است همه اش روضه است و همه اش مصیبت است و همه اش عشق است و همه اش دلدادگی است. واقعا در این مسیر شاید درس‌های می‌گیریم که در روزهای دیگر و جاهای دیگر گیرمان نیاید خوشا به حال تان و خوشا به سعادت تان ما را هم دعا کنید ان شاء الله هرجا هستید اگر در این مسیر هستید صدا و تصویر ما را دارید امیدوارم که ان شاء الله نائب الزیاره ما هم باشید.

با بخش دوم برنامه در خدمت شما هستیم که بحث آثار زیارت سید الشهداء(سلام الله علیه) بود این بخش تقدیم شما بینندگان عزیز شد. بخش دوم با ما همراه باشید جناب استاد در خدمت شما هستیم.

آیت الله مدنی بجستانی:

در بخش قبل به آثار معنوی زیارت و آثار فردی زیارت خدمت شما اشاره کردیم این بخش ادامه دارد ولکن من به خاطر صرفه جویی در وقت به طور مفصل نمی‌گویم فقط به یک مورد دیگر اشاره می‌کنم و سراغ آثار اجتماعی زیارت می‌روم.

در بحث آثار معنوی یکی از بهره مندی‌های ما، بهره مندی از شفاعت رسول اکرم و اهل بیت(سلام الله علیه) است روایتی است اسماء بنت عمیس می‌گوید کسی برای من مقداری سرشیر آورد. وقتی می‌خواستم بخورم دلم نیامد بخورم گفتم دوست دارم این را با فاطمه زهرا بخورم. اسماء خیلی زن با وفایی بوده است از ازدواج حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) تا غسل فاطمه زهرا همه جا همراه ایشان بوده است.

می‌گوید این ظرف را برداشتم خدمت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) بردم اتفاقا امیر المؤمنین، امام حسن و امام حسین کنار هم نشستند در این وقت دَرْ زدند من رفتم دَرْ را باز کردم دیدم رسول اکرم آمدند همه مان خیلی خوشحال شدیم ایشان را کم داشتیم پیامبر هم نشستند امیر المؤمنین، فاطمه زهرا، امام حسن و امام حسین و من اسماء شروع کردیم خوردن.

 رسول اکرم یکی دو لقمه خوردند بعد کنار خانه رفت و شروع به نماز خواندن کرد. ایشان چند رکعت که نماز خواندن دیدیم آثار مثل وضعیتی که وحی بر حضرت نازل می‌شد پیش آمد و حضرت شروع به اشک ریختن کردند و کم کم اشک تبدیل به ناله شد، حضرت بلند بلند ناله می‌کردن آن قدر این صحنه برای ما ناراحت کننده بود که ما هم بدون این که ببینیم چه شده شروع به گریه کردن کردیم.

یک مقدار که ساکت‌تر شدند بزرگترها خجالت کشیدند چه شده است؟ حضرت ابا عبدالله الحسین(سلام الله علیه) که آن وقت چهار، پنج ساله بود رفت روی پای رسول الله نشست و عرض کردم «یا أبا»، امام حسین به پیامبر پدر می‌گفت. پدر جان شما آمدی ما همه خوشحال شدیم، گریه کردی همه را غمناک کردی چرا؟ پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) فرمود الان جبرئیل نازل شد و خبر داد که من همه شما را از دست می‌دهم و همه شما شهید می‌شوید.

حضرت امام حسین(سلام الله علیه) چند تا سوال دیگر پرسیدند یا رسول الله این شهادت کَیْ اتفاق می‌افتد یک جا اتفاق می‌افتد؟ فرمود نه، جداگانه شهید می‌شوید. پرسید ماها در یک جا دفن می‌شویم؟ فرمود نه، قبورکم شتی قبرهای شما پراکنده است. سوال کرد با این که قبرهای ما پراکنده است کسی به زیارت ما می‌آید یانه؟ خود این سوال نشان می‌دهد که اهل بیت زائرهایشان را دوست دارند. پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) فرمود بله. طایفه ای از امت من این توفیق را دارند می‌آیند و برای شما عزاداری می‌کنند.

امام حسین(سلام الله علیه) آخرین سوال را این طوری پرسید پدرجان! این‌های که به زیارت ما می‌آیند ما به این‌ها چه می‌دهیم؟ پیامبر (صلی الله علیه واله وسلم) طبق این روایت فرمود این‌ها به گردن من حق دارند روز قیامت من سراغ آن‌ها می‌روم و با زور بازوهای آن‌ها را می‌گیرم و از حساب قیامت نجات‌شان می‌دهم. این هم یکی از نعمت‌های زائرین ائمه(سلام الله علیهم اجمعین) است.

اما نکات دیگری هم است دستاوردها و آثار مهم دیگری هم است مثل تقویت روح جمعی و هویت شیعی، ببینید در زیارت اربعین که امروز الحمد لله بزرگترین تجمع دینی دنیا نقل می‌شود شیعه خودش را در هیئت یک ملت و یک امت و یک جمع بهم پیوسته، همراه و همفکر متفانی در عشق خدا و رسول خودش را نشان می‌دهد. این نکته کمی نیست.

حقیقتا جای افتخار برای همه مان دارد، ما خودمان را در این جمع پیدا می‌کنیم، شعاری که بعضی از سال‌ها داده می‌شود که ای کاش همیشه همین شعار باشد این شعار، شعار اربعین باشد «حب الحسین یجمعنا»، محبت امام حسین ما را گردهم آورده است. حسین ابن علی شمعی شده که پروانه‌های عاشق از اقصی نقاط دنیا آن‌جا بیایند و احساس کنند یک خانواده هستند.

ما خانواده ای هستیم که مادرمان زهرا است و پدرمان امیر المؤمنین است و پدر بزرگمان رسول الله است و ما عاشقان و فانیان این خاندان و اهل بیت هستیم این ایجاد یک هویت واحد و یک خانواده بین المللی، احساس تعلق ما هر شیعه ای که در هر کجای دنیا زندگی می‌کند و ایجاد یک هویت شیعی یکی از دستاوردهای بزرگ زیارت اربعین و زیارت سایر ائمه (سلام الله علیهم اجمعین) است.

نکته ای دوم حرم‌های اهل بیت مراکز علم و تبلیغ و مبدأ قیام‌ها است. مبدأ حرکت‌ها است. همین که قبر می‌شده و به زیارت دور این قبر می آمدند این جا کانون برای خیلی از چیزها می‌شده است. نمونه به اصطلاح خیلی عینی که الان ما در شهر قم هستیم یک خانم غریبانه می‌آید وارد این شهر می‌شود و غریبانه به خاک سپرده می‌شود. اما قبر مطهر او مزار عاشقان می‌شود و به گرد قبر او جمع می‌شوند و حالا حوزه علمیه قم یکی از شکوفه‌های قبر مطهر حضرت فاطمه معصومه (سلام الله علیها) است.

همه این شخصیت‌های بزرگی که هرکدام شان عَالِمْ و عَالَمْ هستند جهانی است بنشسته در گوشه ای ثمرات این قبر مطهر است. بالاتر قبر مطهر حضرت امیر المؤمنین(سلام الله علیه) و حوزه علمیه هزار ساله نجف اشرف است و همه جا همین طور است. یکی از علما می‌فرمود من به چین رفته بودم از فرودگاه پکن که می‌خواستم به شهر پکن بروم من دیدم یک قبه و گنبدی است گفتم این مسجد است؟ گفتند نه این جا مسجد نیست. گفتم پس این قبه چه است؟ گفتند امامزاده است. گفتم امام زاده در چین؟ گفتند بله یکی از فرزندان حضرت موسی ابن جعفر به چین می‌آید و اسلام را وارد چین می‌کند و الان که دفن شده است قبرش زیارتگاه ما است.

این نکته بسیار مهمی است که در حقیقت این امزاده‌های مظلوم که با دست ظلم پراکنده شدند اما هرکدام شان یک مناره و گلدسته برای حق طلبی، حرکت‌های علمی و حرکت‌های تبلیغی، حرکت‌های سیاسی و امثال این شدند. اگر بگوییم انقلاب اسلامی ما ولیده و متولد شده شهر قم در آغاز و ابتدا است حرف درستی گفتیم این هم از ثمرات قبر مطهر و زیارت حضرت معصومه (سلام الله علیها) است.

سومین نکته که من اشاره کنم این است که ما در زیارت‌ها یک الگوی مناسب را به زائر ارائه می‌کنیم وقتی به زیارت می‌رویم مزور یعنی آن اقا و یا خانمی که به زیارتش می‌رویم او الگوی مناسب را به ما ارائه می‌کند ما وقتی رو بروی قبر امام حسین(سلام الله علیه) می‌ایستیم چه می‌گوییم؟ می گوییم:

«أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلَاةَ وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَر»

 «أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلَاةَ»، معنایش واضح است یعنی اگر می‌خواهی حسینی باشی باید اقامه صلوات و نماز داشته باشی. «وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ» اگر تو از غم فقرا بی غمی و به فکر آن‌ها نیستی و اهل زکات و صدقات و این‌ها نیستی با امام حسین نسبتی نداری. امام حسین آتیت الزکاة بود. «وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَر» زیارت امین الله خیلی زیبا است این زیارتی است که برای همه ائمه می‌شود خواند.

«أَشْهَدُ أَنَّكَ جاهَدْتَ فِي اللّٰهِ حَقَّ جِهادِهِ، وَعَمِلْتَ بِكِتابِهِ، وَاتَّبَعْتَ سُنَنَ نَبِيِّهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ حَتّىٰ دَعاكَ اللّٰهُ إِلىٰ جِوارِهِ فَقَبَضَكَ إِلَيْهِ بِاخْتِيارِهِ، وَأَلْزَمَ أَعْداءَكَ الْحُجَّةَ مَعَ مَا لَكَ مِنَ الْحُجَجِ الْبالِغَةِ عَلَىٰ جَمِيعِ خَلْقِهِ»

مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد؛ نویسنده: طوسى، محمد بن الحسن، محقق/ مصحح: ندارد، ناشر: مؤسسة فقه الشيعة، ج2، ص738

یعنی این‌ها دارد الگو می‌دهد یعنی ای زائر، تو هم مثل این اقایی که داری زیارتش می‌کنی عامل به قرآن باش، عامل به سنت‌های پیامبر اکرم باش، اهل جهاد باش، اهل امر به معروف و نهی از منکر باش، ما تمام ابعاد فردی و اجتماعی، دنیوی و اخروی مان را در زیارت به عنوان درس می‌توانیم فرا بگیریم یک الگوی کامل بگیریم.

زیارت حضرت علی اکبر می‌رویم یک جوان نمونه، زیارت حضرت رقیه و به زیارت حضرت زینب می‌رویم یک زن‌ نمونه، و به زیارت حضرت معصومه می‌رویم یک زن نمونه، و بلکه در تمام این‌ها یک انسان کامل.

مجری:

سیره، روش و منش اهل بیت همیشه برای ما نمونه هستند اما استاد چه کار کنیم برای همیشه برای مان ماندگار بشود؟ ما وقتی زیارت می‌رویم چند روز حال مان خوب و خوش است است و بعدش که یک مدت فاصله می‌شود شاید آن حال قبلی را نداشته باشیم این که زیارت برای ما ماندگار بشود چه کار کنیم؟

آیت الله مدنی بجستانی:

به محضر شما عرض می‌کنم، این کلمه کوچک فهمش این است اصلا آثار زیارت در قلب شما ماندگار هست منتهی درجه تأثیر متفاوت است. درست مثل این است شما وقتی که در آفتاب نشستید خورشید به شما می‌تابد تمام بدن تان گرم می‌شود مخصوصا اگر در زمستان باشد یک گرمای مطبوعی را احساس می‌کنید حالا از خورشید دور شدید در منزل رفتید آن گرما نیست اما آثاری که خورشید در قلب، بدن و جسم شما گذاشته این اثر ماندگار است.

از ائمه پرسیده اند عرض کردند ما وقتی خدمت شما می آییم جوری روح مان اوج می‌گیرد که احساس می‌کنیم اهل دنیا نیستیم بیرون که می‌رویم دیگر این طور نیستیم. فرمود بله، اگر آن حالت برای شما دائمی بود «لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلَائِكَة» اصلا فرشته‌ها را بالعیان می‌دیدید و با شما مصاحفه می‌کردند؛ ولی چون در آن اوج نمی مانید بله گرفتار دنیا می‌شوید، پس ما وقتی زیارت می‌رویم درست است که وقتی دور می‌شویم و آن حالت جذب همیشگی نیست ولی آثارش باقی است. و برای این که این آثار ماندگار‌تر و تثبیت بشود روایت داریم فرمودند سراغ گناه نروید.

هرچه دوری از گناه کنید آن نعمت زیارت می‌ماند و حتی روایت داریم در شب اول قبر که فرشته‌های الهی سراغ تان می‌آیند زائر را بو می‌کشند و از او بوی حضرت ابا عبدالله مثلا استشمام می کنند. ان شاء الله خدا توفیق به ما بدهد بتوانیم همان طور که جنابعالی اشاره کردید و بنده پاسخ دادم بدانیم هم اثر زیارت باقی است و هم با پرهیز از گناه می‌شود آن را تثبیت کرد و آن را در آن درجه رفیعه خودش حفظ کرد.

ما برای این که زیارت مان کامل‌تر بشود به اندازه فرصت مان به چند نکته اشاره می‌کنم. ما در این سفر زیارتی به چه نیاز داریم؟ طبیعتا الان شما که می‌خواهید برای زیارت مثلا اربعین مشرف بشوید به شما گفته می‌شود پاسپورت تان را فراموش نکنید، داروهایتان را فراموش نکنید، و دیگر وسائل لازم را با خودتان بگیرید.

ما که در این‌جا این‌ها را نمی‌خواهیم بگوییم شأن این برنامه مطلب دیگری است اما از لحاظ معنوی ما چه لازم داریم؟ برادر عزیز و خواهران محترم اولین نیاز ما برای زیارت معرفت است هرچه بتوانیم معرفت بیشتری داشته باشیم بهره بیشتری خواهیم برد. درست مثل این که اگر کسی یک سفر تجاری برود چه اندازه می تواند خرید کند به اندازه پولی که دارد می‌تواند خرید کند. بدون پول که در بازار به کسی جنس نمی‌دهند، من عرض می‌کنم در این سفر معنوی به اندازه معرفت به شما جنس می‌دهند. هرچه معرفت بالاتر و بهره مندی بیشتر است.

این روایت را خدمت شما بخوانم بشیر دهان است، دهان یعنی روغن فروش اصحاب ائمه شغل‌های مختلف داشتند این بشیر در عین حال که شخصیت ارزشمندی است شغلش روغن فروشی بوده است.

«عَنْ بَشِيرٍ الدَّهَّانِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ (سلام الله علیه) رُبَّمَا فَاتَنِي الْحَجُّ فَأُعَرِّفُ «2» عِنْدَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ(سلام الله علیه) فَقَالَ أَحْسَنْتَ يَا بَشِيرُ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَتَى قَبْرَ الْحُسَيْنِ(سلام الله علیه) عَارِفاً بِحَقِّهِ فِي غَيْرِ يَوْمِ عِيدٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عِشْرِينَ حَجَّةً وَ عِشْرِينَ عُمْرَةً مَبْرُورَاتٍ مَقْبُولَاتٍ وَ عِشْرِينَ حَجَّةً وَ عُمْرَةً مَعَ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ أَوْ إِمَامٍ عَدْلٍ وَ مَنْ أَتَاهُ فِي يَوْمِ عِيدٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ مِائَةَ حَجَّةٍ وَ مِائَةَ عُمْرَةٍ وَ مِائَةَ غَزْوَةٍ مَعَ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ أَوْ إِمَامٍ عَدْلٍ قَالَ قُلْتُ لَهُ كَيْفَ لِي بِمِثْلِ الْمَوْقِفِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ شِبْهَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ لِي يَا بَشِيرُ إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَتَى قَبْرَ الْحُسَيْنِ ع- يَوْمَ عَرَفَةَ وَ اغْتَسَلَ مِنَ الْفُرَاتِ ثُمَّ تَوَجَّهَ إِلَيْهِ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ حَجَّةً بِمَنَاسِكِهَا وَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ وَ غَزْوَةً.»

الكافي ( ط- الإسلامية)؛ نويسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق‏؛ محقق / مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد؛ ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران‏: 1407 ق‏؛ ج4، ص 580

می‌گوید خدمت امام صادق(سلام الله علیه) رسیدم گفتم اقا جان من گاهی اوقات می‌خواهم به حج بروم ولی میسر نمی‌شود. من سراغ زیارت امام حسین(سلام الله علیه) می‌روم آقا جان این جبران می‌کند آن توفیقی که از من به خاطر حج سلب شده، حج نرفتم ثوابش گیرم نیامده حالا زیارت امام حسین(سلام الله علیه) رفتم چقدرش جبران می‌شود؟ امام صادق در این روایت فرمود: «أَحْسَنْتَ يَا بَشِيرُ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَتَى قَبْرَ الْحُسَيْنِ(سلام الله علیه) عَارِفاً بِحَقِّهِ فِي غَيْرِ يَوْمِ عِيدٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عِشْرِينَ حَجَّةً وَ عِشْرِينَ عُمْرَةً مَبْرُورَاتٍ مَقْبُولَاتٍ» خداوند متعال بیست حج و بیست عمره برایش می‌نویسد عمره ای که قبول شده باشد و حجی که قبول شده باشد اما شرطی که حضرت گفت فرمود عارفا بحقه، زیارت با معرفت باشد.

معرفت کم‌ترین درجه اش این است که ما امامت آن‌ها را درک کنیم بدانیم آن‌ها چراغ‌های هدایت هستند و سائط ما و خدای متعال هستند و البته بالاترین مرحله اش هم آن است که در زیارت جامعه کبیره بیان شده است.

نکته دوم را اشاره کنم و به پایان برنامه نزدیک می‌شویم در این سفر زیارتی امام حسین(سلام الله علیه) چیزی که ما لازم داریم حزن است. در سفرها به ما سفارش شده که با نشاط باشید با سرور باشید خنده کنید دیگران را بخندانید با دیگران مزاح کنید که آن ها را در سفر غم نگیرد. اما در سفر زیارت امام حسین روایات عجیبی دارد که با حزن باشید و با غصه باشید.

مجری:

از آداب این سفر است.

آیت الله مدنی بجستانی:

بله، حتی روایتی دارد به بعضی‌ها امام صادق(سلام الله علیه) فرمودند از جمله به مفضل ابن عمر اگر شما به زیارت نروی بهتر است که به زیارت می‌روی! این شخص گفت اقا کمر من را شکستید چرا؟ فرمود شما سراغ قبر پدر و مادرتان می‌روید با حزن می‌روید؛ اما سراغ قبر امام حسین(سلام الله علیه) که می‌روید با غذاهای مختلف و با شادی می‌روید. وقتی که به زیارت امام حسین(سلام الله علیه) می‌روید یاد کنید این مسیر اربعین را حضرت زینب، امام سجاد و بقیه اهل بیت چه طوری رفتند!

 گاهی که توفیق داشتیم می‌رفتیم فکر می‌کردم الان که قدم بر می‌دارم دهها نفر به ما آب سرد تعارف می‌کنند من فکر می‌کردم خدایا زینب (سلام الله علیها) هم از همین مسیر گذشته، بچه‌های کوچک ابا عبدالله الحسین این مسیر را رفتند اما آن‌ها آب می‌خواستند شلاق می‌خوردند نان می خواستند شلاق می‌خوردند مسیر این طوری بر اهل بیت گذشته است نمی‌گویم همه اش این حالت باشد نمی‌شود اما گاهی هم یاد کنیم از آن اسرای اهل بیت(سلام الله علیه) و آن چه که بر آن‌ها گذشته مخصوصا سرور همه آن‌ها حضرت زین العابدین که با غل و زنجیر این مسیر را طی کرده است.

مجری:

بسیار عالی، خیلی ممنونم جناب استاد، خیلی استفاده کردیم خداوند به شما خیر بدهد ان شاء الله بازهم توفیق داشته باشیم محضر حضرتعالی باشیم و استفاده کنیم از شما التماس دعا داریم.

خیلی ممنون از شما بینندگان عزیز که همراه ما بودید با برنامه مسیر بهشتی همراه شدید امیدوارم که مورد توجه تان قرار گرفته باشد و هرجا هستید اگر در مسیر هستید و اگر قرار است در این مسیر باشید حتما برای همه دعا کنید و برای همدیگر دعا کنیم ان شاء الله خداوند توفیق بدهد که بتوانیم تمام عمرمان را در خدمت اهل بیت(سلام الله علیهم اجمعین) باشیم. خداوند ان شاء الله دلهایمان را به نور ایمان و معرفت و ولایت اهل بیت(سلام الله علیهم اجمعین) هرچه بیشتر و بیشتر نورانی بفرماید. خیلی ممنون در پناه امام زمان(سلام الله علیه) باشید یا علی مدد خدا نگهدار!


آثار زیارت و نیاز های معنوی مسیر اربعین>

مسیر بهشتی اربعین پیاده روی زیارت کربلا زائر اربعین آثار فردی زیارت آثار اجتماعی زیارت آثار معنوی زیارت شفاعت هویت شیعه حق طلبی زیارت اربعین نیاز های معنوی ثواب زیارت